Duurzame businessmodellen.nl
Deel 1 van het leerpad > Leerstap 3: Andere manieren van denken

Leerstap 3 – Andere manieren van denken

Hoofdstuk 2, paragraaf 2.4-2.7

Je hebt gezien dat exponentiële ontwikkelingen leiden tot turbulentie. Maar dat wil niet zeggen dat organisaties alleen met exponentiële ontwikkelingen te maken hebben. Er zijn natuurlijk ook nog genoeg zaken die om ‘business as usual’ vragen.

 

Categorieën vraagstukken

Zoals in het Cynefin Framework van Dave Snowden te zien is, ontstaan op deze manier twee categorieën van vraagstukken:

  1. De categorie van simpele vraagstukken en ingewikkelde vraagstukken. Hoewel bij simpele vraagstukken zowel de beginsituatie als de eindsituatie bekend is, en bij ingewikkelde vraagstukken niet, spelen in beide soorten zekerheid en voorspelbaarheid een belangrijke rol spelen en is de kernvraag: wat gaat er gebeuren?
  2. De categorie van complexe vraagstukken en chaotische vraagstukken. Hoewel bij complexe vraagstukken zowel de beginsituatie als de eindsituatie bekend is, en bij chaotische vraagstukken niet, speelt in beide in beide soorten onzekerheid een grote rol en is de kernvraag is: wat gebeurt er?

 

Systeemdenken

De beide categorieën vraagstukken vragen elk om een andere manier van denken: bij simpele en ingewikkelde vraagstukken past een rationele manier van denken, om vanuit logica van A naar B te komen. Dit noemt men systeem 2-denken. Complexe en chaotische vraagstukken vragen eerder een associatieve benadering, waarin de emotie en de beleving van de huidige situatie een belangrijke rol spelen. Dit noemt men systeem 1-denken. Bij systeem 1-denken probeert men mee te bewegen met de turbulentie, zoals in het verkeer van Ho Chi Minhstad.

 

Quantumdenken

Om goed te kunnen omgaan met duurzaamheidsvraagstukken lijkt een combinatie van systeem 1- en systeem 2-denken gewenst: quantumdenken. Hierin draait het om de betekenis die een vraagstuk heeft met betrekking tot een hoger doel.

In hoofdstuk 2 van Duurzame Businessmodellen worden deze manieren van denken verder uitgewerkt.

Studiewijzer

Doe eerst de begrippentrainer voor dit deel van hoofdstuk 2, bestudeer daarna de paragrafen 2.4 t/m 2.7 uit hoofdstuk 2 van het boek en doe vervolgens weer de begrippentrainer. Dit helpt je de tekst beter te begrijpen.

Opdrachten

Opdracht 3.1
Zoek een voorbeeld van een ingewikkeld vraagstuk en ook een voorbeeld van een complex vraagstuk. Beschrijf op een A4’tje duidelijk waar de aanpak om tot oplossingen te komen bij beide vraagstukken verschilt. Ondersteun je betoog met linkjes naar video’s en websites.

 

Opdracht 3.2
Een mooi voorbeeld van quantumdenken vind je bij de productieteams van Volvo. Lees dit voorbeeld eens goed door.
Leg in maximaal 1 A4’tje uit waar in het voorbeeld van Volvo sprake is van lineair denken en waar sprake is van associatief denken. Geef ook aan hoe deze beide manieren van denken zijn samengevoegd.

Tip: deze website werkt wel op systemen met een smal scherm zoals een smartphone, maar je kunt hem beter gebruiken op een computer of tablet.

Hint: this website does work on a smartphone screen, but we recommend that you use a computer or tablet.